Uterin septum, rahmin anne karnındaki gelişimi sırasında oluşan ve rahim içini kısmen veya tamamen iki ayrı bölüme ayıran doğuştan bir rahim şekil bozukluğudur. Halk arasında rahim perdesi olarak bilinir. Genellikle herhangi bir belirtiye neden olmaz ve çoğu kadın bu duruma sahip olduğunu gebelik araştırmaları sırasında öğrenir.
Uterin septum neden oluşur?
Rahim, anne karnındaki gelişim sırasında iki ayrı kanalın birleşmesiyle oluşur. Bu kanalların birleşmesi ve aradaki dokunun yeterince eriyerek kaybolması gerekir. Bu süreç tamamlanmadığında rahim boşluğunun içerisinde bir perde oluşabilir.
Uterin septum doğuştan gelen bir durumdur. Sonradan gelişen bir hastalık değildir ve annenin gebelik sırasında yaptığı veya yapmadığı herhangi bir şeyden kaynaklanmaz.
Uterin septum hangi belirtilere neden olur?
Uterin septumu olan kadınların önemli bir kısmında herhangi bir şikâyet görülmez. Adet kanamaları genellikle normaldir ve cinsel yaşam üzerinde doğrudan bir etkisi yoktur.
Ancak bazı kadınlarda şu durumlarla karşılaşılabilir:
- Tekrarlayan gebelik kayıpları
- Gebe kalmakta güçlük
- Erken doğum riskinde artış
- Bebeğin anne karnında ters veya farklı bir pozisyonda durması
Uterin septum her zaman kısırlığa veya gebelik kaybına neden olmaz. Bu nedenle septumun varlığı, tek başına gebelikle ilgili sorunların kesin nedeni olarak değerlendirilmemelidir.
Uterin septum nasıl teşhis edilir?
Rahim perdesinin tanısında rahim boşluğunun ve rahmin dış şeklinin birlikte değerlendirilmesi önemlidir. Bunun için çeşitli görüntüleme yöntemleri kullanılabilir:
- 3 boyutlu ultrasonografi: Rahmin iç ve dış yapısını değerlendirerek rahim perdesinin tanısında sıklıkla kullanılan yöntemdir.
- Manyetik rezonans (MR): Özellikle tanının net olmadığı veya karmaşık rahim şekil bozukluklarının düşünüldüğü durumlarda kullanılabilir. Nadiren ihtiyaç duyulur.
- Histeroskopi: Rahim içerisine ince bir kamera ile girilerek perde doğrudan görüntülenebilir. Ancak tek başına histeroskopi, rahmin dış şeklini gösteremediği için septum ile bazı diğer rahim şekil bozukluklarını ayırt etmekte yeterli olmayabilir.
Uterin septum tedavi edilmeli midir?
Uterin septum saptanan her kadının ameliyat olması gerekmez. Özellikle herhangi bir şikâyeti olmayan ve gebelikle ilgili sorun yaşamamış kadınlarda genellikle takip yeterli olabilir.
Tekrarlayan gebelik kayıpları bulunan veya septumun üreme sorunlarıyla ilişkili olabileceği düşünülen hastalarda cerrahi tedavi değerlendirilebilir. Tedavi kararı; hastanın gebelik öyküsü, septumun özellikleri, yaşı ve diğer olası nedenler göz önünde bulundurularak kişiye özel verilmelidir.
Histeroskopi ile tedavi nasıl yapılır?
Histeroskopik septum rezeksiyonu, rahim perdesinin karından herhangi bir kesi yapılmadan, vajinal yoldan girilerek tedavi edilmesini sağlayan kapalı bir cerrahi yöntemdir.
İşlem genellikle anestezi altında gerçekleştirilir. İnce kameralı bir cihaz, vajinadan rahim ağzı aracılığıyla rahim içerisine ilerletilir. Rahim içi görüntülenerek perde, özel cerrahi aletler yardımıyla kontrollü bir şekilde kesilir ve rahim boşluğunun normal şekline yaklaştırılması amaçlanır. Sonraki dönemde tekrar yapışıklık oluşabileceği için özellikle derin septumlarda işlem bitiminde rahme RİA (spiral) yerleştirilebilir ve bir süre rahimde tutulabilir.
Ameliyat sırasında karında herhangi bir kesi yapılmaz. İşlem çoğunlukla kısa sürer ve hastaların büyük bölümü aynı gün taburcu olabilir.
Ameliyat sonrası iyileşme süreci nasıldır?
Histeroskopik septum ameliyatından sonra hafif kasık ağrısı ve birkaç gün sürebilen lekelenme tarzında kanama görülebilir. Çoğu hasta kısa süre içerisinde günlük yaşamına dönebilir.
Nadiren enfeksiyon, kanama, rahim duvarında zedelenme veya rahim içerisinde yeniden yapışıklık oluşması gibi komplikasyonlar görülebilir.
Ameliyat sonrasında rahim içinin iyileşmesi için belirli bir süre beklenmesi önerilebilir. Gebelik planlamasına ne zaman başlanacağı, yapılan işlemin özelliklerine ve doktorun değerlendirmesine göre belirlenir. Her hastada kontrol histeroskopisi yapılması gerekmez.
Ameliyat sonrası normal doğum mümkün müdür?
Rahim perdesinin histeroskopi ile düzeltilmiş olması, sonraki gebelikte mutlaka sezaryen olmayı gerektirmez ve kişi normal doğum da yapabilir.