CVS, bebeğin genetik yapısı hakkında bilgi edinmek amacıyla gebeliğin erken döneminde yapılan bir testtir. Bu işlemde, bebeğin eşinden (plasentadan) çok küçük bir doku örneği alınarak genetik inceleme yapılır.
CVS neden yapılır?
CVS, bebekte bazı kromozom veya genetik hastalıkların bulunup bulunmadığını araştırmak için uygulanır. Özellikle;
- Down sendromu gibi kromozom bozukluklarının araştırılmasında,
- Trizomi 18 ve trizomi 13 gibi diğer kromozom hastalıklarının değerlendirilmesinde,
- Ailede bilinen kalıtsal bir hastalık varsa bu hastalığın bebekte bulunup bulunmadığının incelenmesinde kullanılabilir.
CVS her gebeye yapılması gereken rutin bir test değildir. Genellikle tarama testlerinde risk saptandığında veya aile öyküsü nedeniyle genetik inceleme gerektiğinde önerilir.
CVS ne zaman yapılır?
CVS genellikle gebeliğin 11–14. haftaları arasında yapılır. Erken dönemde sonuç alınmasına olanak sağlaması, işlemin önemli avantajlarından biridir.
İşlem nasıl yapılır?
CVS, ultrason eşliğinde gerçekleştirilir. Lokal anestezi ile yapılan bir işlem olup belirgin ağrılı değildir. Plasentanın konumuna göre iki farklı yöntem kullanılabilir:
- Karından: İnce bir iğne ile karın duvarından geçilerek plasentadan örnek alınır.
- Rahim ağzından: İnce bir kateter kullanılarak rahim ağzından plasentaya ulaşılır ve örnek alınır.
Hangi yöntemin kullanılacağı gebeliğin durumuna ve plasentanın konumuna göre doktor tarafından belirlenir. İşlem genellikle kısa sürer ve çoğu zaman hastanede yatış gerektirmez.
CVS bebeğe zarar verir mi?
Genel olarak güvenli kabul edilen bir işlemdir. Bununla birlikte, düşük riski tamamen sıfır değildir.
İşleme bağlı düşük riski güncel uygulamalarda genellikle yaklaşık %0,2–0,5 düzeyindedir.
İşlem sonrasında hafif kramp veya lekelenme görülebilir. Şiddetli ağrı, yoğun kanama, ateş veya su gelmesi durumunda vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
CVS sonucunda hangi bilgiler elde edilir?
Alınan doku laboratuvarda incelenir. Yapılan incelemenin türüne bağlı olarak bazı kromozom bozuklukları veya belirli genetik hastalıklar hakkında kesin tanıya ulaşılabilir.
Sonuçların çıkması, yapılan teste göre birkaç gün ile birkaç hafta arasında değişebilir.
CVS bütün doğumsal hastalıkları göstermez. Örneğin, bebeğin omurga gelişimiyle ilgili bazı sorunları değerlendirmek için ayrıca ultrason ve gerektiğinde başka testler yapılması gerekir.
CVS ile amniyosentez arasındaki fark nedir?
CVS genellikle gebeliğin 11–14. haftalarında plasentadan örnek alınarak yapılır. Amniyosentez ise çoğunlukla 15. gebelik haftasından sonra, bebeğin içinde bulunduğu amniyon sıvısından örnek alınmasıyla gerçekleştirilir.
Her iki yöntem de genetik inceleme amacıyla kullanılabilir. Hangi testin uygun olduğu, gebelik haftasına, araştırılan hastalığa ve doktorun değerlendirmesine göre belirlenir.