İstmosel (Sezaryen Skar Defekti)

İstmosel (Sezaryen Skar Defekti), daha önce sezaryen ameliyatı geçirmiş kadınlarda, rahmin sezaryen kesisi yapılan bölgesinde oluşan bir cep veya çöküntüdür. Rahmin kas tabakasının bu bölgede tam olarak iyileşmemesi sonucunda ortaya çıkabilir.

İstmosel neden oluşur?

Sezaryen ameliyatı sırasında rahimde bir kesi yapılır. Ameliyat sonrasında bu bölge iyileşirken bazen rahim kası tam olarak birleşmeyebilir ve küçük bir boşluk oluşabilir. Bu boşlukta adet kanı birikebilir.

Birden fazla sezaryen geçirilmesi, rahmin iyileşmesini etkileyen bazı durumlar ve kişisel doku özellikleri istmosel gelişme olasılığını etkileyebilir. Ancak istmosel, tek sezaryen geçiren kadınlarda da görülebilir.

İstmoselin belirtileri nelerdir?

İstmosel her zaman belirti vermez ve bazı kadınlarda rutin jinekolojik muayene sırasında fark edilir. Belirti gösterdiğinde ise şu şikâyetlere neden olabilir:

• Adet kanaması bittikten sonra birkaç gün devam eden kahverengi lekelenmeler
• Adet kanamasının uzaması
• Adet döneminde kasık veya alt karın ağrısı
• Bazı kadınlarda gebe kalmakta güçlük
• Nadiren, rahim içindeki birikimle ilişkili başka jinekolojik şikâyetler

İstmoseli olan her kadında bu belirtilerin görülmesi gerekmez. Ayrıca bu şikâyetler başka hastalıklardan da kaynaklanabilir.

İstmosel nasıl teşhis edilir?

İstmosel tanısı genellikle jinekolojik muayene ve ultrasonografi ile konulur. Özellikle vajinal ultrasonografi, rahimdeki sezaryen izinin bulunduğu bölgenin değerlendirilmesinde oldukça faydalıdır.

İstmosel nasıl tedavi edilir?

Tedavi, istmoselin büyüklüğüne, rahim kasının kalan kalınlığına, hastanın şikâyetlerine ve gelecekte gebelik isteyip istemediğine göre belirlenir.

• Takip: Herhangi bir şikâyete neden olmayan istmosellerde tedavi gerekmeyebilir.
• İlaç tedavisi: Uygun hastalarda adet kanamasıyla ilişkili şikâyetleri azaltmak amacıyla hormonal tedaviler kullanılabilir. Bu tedaviler istmoseli ortadan kaldırmaz, belirtileri kontrol altına almayı amaçlar.
• Cerrahi tedavi: Şikâyetleri devam eden veya gebelik planı nedeniyle tedavi gerektiren hastalarda cerrahi seçenekler değerlendirilebilir. Uygun hastalarda histeroskopi veya laparoskopi gibi yöntemlerle müdahale yapılabilir. Hangi yöntemin seçileceği, istmoselin özelliklerine ve rahim kasının kalınlığına bağlıdır.

İstmosel gebeliği etkiler mi?

İstmosel bazı kadınlarda gebelik oluşmasını zorlaştırabilir veya rahim içinde biriken kan nedeniyle üreme sağlığını etkileyebilir. Ayrıca sezaryen izinin bulunduğu bölgedeki yapısal bozukluklar, sonraki gebeliklerde nadir fakat önemli bazı risklerle ilişkili olabilir.

Özellikle sezaryen izine yerleşen gebelik ve plasentanın rahim duvarına anormal yerleşmesi gibi durumlar açısından gebelik planlayan kadınların değerlendirilmesi önemlidir. Ancak istmoseli olan her kadında kısırlık veya gebelik komplikasyonu gelişeceği anlamına gelmez.

1. Histeroskopik istmosel tedavisi

Histeroskopik tedavi, vajinadan ve rahim ağzından girilerek rahmin içinin bir kamera yardımıyla görüntülenmesi ve istmoselin rahim içine açılan kısmına müdahale edilmesi işlemidir.

Histeroskopik yöntemde rahim duvarındaki cep genellikle tamamen çıkarılıp yeniden dikilmez. Daha çok rahim içine açılan bölümün boşalmasını kolaylaştırmak amaçlanır.

Nasıl yapılır?

• Vajinadan rahim ağzına ulaşılarak ince bir kamera sistemi olan histeroskop ile rahim içine girilir.
• Rahmin iç yüzeyi ve sezaryen izinin oluşturduğu cep değerlendirilir.
• Cepte biriken kanın rahim içine daha kolay boşalmasını sağlamak amacıyla istmoselin alt kenarındaki çıkıntı, uygun hastalarda kontrollü şekilde düzeltilir.

Hangi durumlarda tercih edilir?

Hastanın gebelik isteminin olmadığı, asıl şikâyetin kanama düzensizliği olduğu durumlarda tercih edilir.

2. Laparoskopik istmosel tedavisi

Laparoskopik tedavi, karın duvarında açılan birkaç küçük delikten kamera ve cerrahi aletlerle girilerek rahimdeki sezaryen izi bölgesinin onarılması işlemidir.

Nasıl yapılır?

• Göbek çevresinden ve karın duvarındaki küçük kesilerden kamera ve cerrahi aletler yerleştirilir.
• Rahmin ön yüzüne ulaşılır ve genellikle rahim ile mesane arasındaki doku planı dikkatlice açılarak mesane rahimden ayrılır.
• İstmoselin yeri belirlenir. Gerekli durumlarda rahim içinden ışık veya histeroskopik görüntüleme ile bölgenin sınırları saptanabilir.
• İstmosel bölgesindeki sağlıksız dokular uygun şekilde çıkarılır.
• Rahim kası, çoğunlukla bir veya birden fazla dikiş katıyla yeniden birleştirilir.

Avantajları nelerdir?

• Rahim kasının doğrudan onarılmasına olanak sağlar.
• İstmosel bölgesindeki ince ve bozulmuş dokular çıkarılıp rahim duvarı yeniden birleştirilebilir.
• Uygun hastalarda rahim duvarının kalınlığını ve bütünlüğünü iyileştirmeyi amaçlar.
• Özellikle gelecekte gebelik isteyen ve rahim kası belirgin incelmiş olan hastalarda değerlendirilebilir.

Hangi durumlarda tercih edilir?

Gebelik planlayan hastalarda da değerlendirilebilecek bir seçenektir.

İki yöntem arasındaki farklar